İş kazası tazminatı hesaplama
İş kazası nedeniyle maddi tazminat, kazazedenin çalışma gücündeki kaybın parasal karşılığıdır. Hesap, kişinin kazançları ile sürekli iş göremezlik oranı ve kusur dağılımının birlikte değerlendirilmesiyle kurulur.
Hesap adım adım nasıl kurulur?
- 1
Sürekli iş göremezlik oranını belirleyin
Oran, sağlık kurulu raporu ve SGK tespitine dayanır. Geçici iş göremezlik ile sürekli iş göremezlik ayrı kalemlerdir.
- 2
Kazanç tabanını bulun
Kaza tarihindeki net kazanç esas alınır; asgari ücretin altındaki beyanlarda asgari ücret tabanı uygulanır. Süreklilik arz eden yan ödemeler kazanca eklenir.
- 3
Aktif ve pasif dönemi ayırın
Aktif dönem, kişinin fiilen çalışabileceği yılları; pasif dönem, emeklilikten sonra bakiye ömür süresince devam eden kaybı ifade eder. Pasif dönemde kural olarak asgari ücret esas alınır.
- 4
Kusur oranını uygulayın
Toplam zarar, işveren ve varsa üçüncü kişilerin kusur oranlarına göre paylaştırılır. Kazazedenin kendi kusuru tazminattan indirilir.
- 5
SGK gelirini mahsup edin
SGK tarafından bağlanan sürekli iş göremezlik gelirinin peşin sermaye değeri, işverenden istenecek tazminattan düşülür. Bu mahsup yapılmazsa hesap gerçek zararı aşar.
Hesap için gereken veriler
- Kaza tarihi ve kazazedenin yaşı
- Net aylık kazanç
- Sürekli iş göremezlik oranı (%)
- Kusur dağılımı (%)
- SGK tarafından bağlanan gelir, varsa
Dayanak mevzuat: TBK m.54-56; 5510 sayılı Kanun m.21; 6098 sayılı TBK m.72
Sık sorulan sorular
Manevi tazminat bu hesaba dahil mi?
Hayır. Manevi tazminat matematiksel bir formülle değil, hâkim tarafından olayın ağırlığı, tarafların ekonomik durumu ve kusur dereceleri gözetilerek takdir edilir. Buradaki hesap yalnızca maddi zarara ilişkindir.
İş kazası tazminatında zamanaşımı ne kadar?
İş kazasından doğan tazminat talepleri için kural olarak on yıllık zamanaşımı uygulanır. Fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa ve ceza kanununda daha uzun bir zamanaşımı öngörülmüşse o süre uygulanır.
Destekten yoksun kalma tazminatı ile farkı nedir?
Kazazede hayatını kaybetmişse, hesap onun kendi kazanç kaybı üzerinden değil, desteğinden yoksun kalan yakınlarının uğradığı zarar üzerinden kurulur. Bu ayrı bir hesap yöntemidir.