Faiz hesaplama
Faiz hesabı üç bilgiye dayanır: anapara, faizin işlemeye başladığı tarih ve uygulanacak faiz türü. Bunlardan en çok hata yapılanı başlangıç tarihidir; faiz kural olarak alacağın muaccel olmasıyla değil, borçlunun temerrüde düşmesiyle işlemeye başlar.
Hesap adım adım nasıl kurulur?
- 1
Faiz başlangıç tarihini belirleyin
İhtarname çekilmişse tebliğ tarihi, ifa günü sözleşmede belirlenmişse o günün geçmesi, aksi hâlde dava veya takip tarihi esas alınır. Haksız fiilde faiz kural olarak olay tarihinden işler.
- 2
Faiz türünü seçin
Adi işlerde kanuni faiz, iki tarafı da tacir olan ticari işlerde avans faizi uygulanır. Özel kanunlarda (örneğin kamu alacaklarında) farklı oranlar bulunur.
- 3
Dönemleri ayırın
Faiz oranı hesap dönemi içinde değiştiyse süre, oranın geçerli olduğu dönemlere bölünür ve her dönem ayrı hesaplanıp toplanır.
- 4
İşlemiş ve işleyecek faizi ayrı gösterin
Takip veya dava tarihine kadar biriken tutar işlemiş faizdir ve talep edilirken ayrı kalem olarak yazılır; sonrası işleyecek faiz olarak talep edilir.
Hesap için gereken veriler
- Anapara tutarı
- Faiz başlangıç ve bitiş tarihi
- Faiz türü (kanuni, avans, sözleşmesel)
- Sözleşmeyle kararlaştırılmış özel oran, varsa
Dayanak mevzuat: 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun; TBK m.117, m.120-121
Sık sorulan sorular
Yasal faiz ile ticari avans faizi arasındaki fark nedir?
Kanuni (yasal) faiz, 3095 sayılı Kanun'da belirlenen genel orandır ve adi işlerde uygulanır. Ticari işlerde, taraflar oran kararlaştırmamışsa Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın kısa vadeli avans işlemlerinde uyguladığı oran esas alınır ve bu oran genellikle kanuni faizden yüksektir.
Faize faiz yürütülebilir mi?
Kural olarak hayır; işlemiş faize faiz yürütülmesi yasaktır. Cari hesap sözleşmeleri ve ticari işletmeler arasındaki ödünç sözleşmeleri gibi kanunda sayılan istisnalar saklıdır.
Dava dilekçesinde faiz istenmezse sonradan istenebilir mi?
Hâkim talep edilmeyen faize kural olarak hükmedemez. Faiz dilekçede talep edilmemişse, tahkikat bitene kadar ıslah yoluna başvurulması gerekir.